الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

245

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

قطع نشده ، مىفرمايد : « ما سپس رسولان خود را يكى بعد از ديگرى فرستاديم » ( * ( ثُمَّ أَرْسَلْنا رُسُلَنا تَتْرا ) * ) . « تترا » از ماده « وتر » به معنى پى در پى در آمدن است ، و « تواتر اخبار » به معنى خبرهايى است كه يكى بعد از ديگرى مىرسد و از مجموعه آنها انسان يقين پيدا مىكند ، اين ماده در اصل از « وتر » به معنى « زه كمان » گرفته شده است چرا كه زه به كمان چسبيده و پشت سر آن قرار گرفته است و دو سر كمان را به هم نزديك مىكند ، ( از نظر ساختمان كلمه ، « تترا » در اصل « و ترا » بوده كه واو آن تبديل به « ت » شده ) . به هر حال اين معلمان آسمانى يكى پس از ديگرى مىآمدند و مىرفتند ، ولى اقوام سركش هم چنان بر كفر و انكار خود باقى بودند ، به طورى كه « هر زمان رسولى براى هدايت امتى مىآمد او را تكذيب مىكردند » ( * ( كُلَّ ما جاءَ أُمَّةً رَسُولُها كَذَّبُوه ) * ) . هنگامى كه اين كفر و تكذيب از حد گذشت و به قدر كافى اتمام حجت شد « ما اين امتهاى سركش را يكى بعد از ديگرى هلاك نموديم و از صفحه روزگار محوشان كرديم » ( * ( فَأَتْبَعْنا بَعْضَهُمْ بَعْضاً ) * ) . آن چنان نابود شدند كه تنها گفتگويى از آنها در ميان مردم باقى ماند آرى « ما آنها را احاديثى قرار داديم » ( * ( وَجَعَلْناهُمْ أَحادِيثَ ) * ) . اشاره به اينكه گاه امتى منقرض مىشود اما نفرات و آثار چشمگيرى از آنها در گوشه و كنار به صورت پراكنده باقى مىماند ، ولى گاه چنان نابود مىشود كه جز اسمى از آنها بر صفحات تاريخ يا در گفتگوهاى مردم باقى نمىماند و اين امتهاى سركش و طغيانگر از دسته دوم بودند ( 1 ) .

--> ( 1 ) « احاديث » جمع « حديث » است و تفسيرش همان است كه در بالا گفتيم ، ولى بعضى احتمال داده‌اند كه جمع « احدوثه » باشد كه به معنى اخبار عجيبى است كه مردم پيرامون آن با يكديگر گفتگو مىكنند ( تفسير فخر رازى ذيل آيه مورد بحث ) .